Yatırımla Türk Vatandaşlığı Kazanma Şartları

Yatırımla Vatandaşlık Şartları Nelerdir?

Yatırımla Türk vatandaşlığı kazanabilmek için 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinde belirtilen şartlardan en az birinin yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu şartlar; gayrimenkul yatırımı, banka mevduatı, sabit sermaye yatırımı veya istihdam yaratma olarak dört ana kategoride toplanmaktadır.

Başvuru sahibinin milli güvenlik ve kamu düzeni açısından sakıncalı olmaması temel önkoşuldur. Ayrıca başvuru sahibinin genel sağlık durumunun vatandaşlık kazanmasına engel teşkil etmemesi ve daha önce Türkiye'den sınır dışı edilmemiş olması gerekmektedir.

Yatırım tutarları ABD Doları üzerinden belirlenmekte olup, Merkez Bankası'nın ilan ettiği döviz kurları esas alınmaktadır. Yatırımla vatandaşlık başvurusu öncesinde ilgili yatırımın gerçekleştirilmiş ve belgelendirilmiş olması şarttır.

Başvuru sürecinde İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde değerlendirme yapılmaktadır. Güvenlik soruşturması ve mali inceleme aşamaları tamamlandıktan sonra nihai karar verilir.

Türkiye'de Ev Alarak Vatandaşlık Alınır Mı?

Türkiye'de gayrimenkul alarak vatandaşlık kazanmak mümkündür. Ancak herhangi bir konut değil, minimum tutar şartını sağlayan ve belirli koşulları taşıyan gayrimenkul yatırımı gereklidir.

Ev alımında dikkat edilmesi gereken temel husus, gayrimenkulün 3 yıl süreyle satılmaması koşulunun tapu kütüğüne şerh olarak düşülmesidir. Bu şerh, İçişleri Bakanlığı tarafından düşürülene kadar geçerli olmakta ve gayrimenkulün devri halinde vatandaşlık kazanımı iptal edilebilmektedir.

Konut dışında arsa, işyeri, dükkan gibi ticari gayrimenkuller de değerlendirme kapsamında yer almaktadır. Önemli olan toplam yatırım tutarının minimum seviyeyi aşması ve gayrimenkulün karşılığının tamamen ödenmiş olmasıdır.

Yapım halindeki projelerden alım yapılması durumunda, projenin tamamlanması ve tapunun alınması beklenmeksizin başvuru yapılabilmektedir. Ancak bu durumda yapı ruhsatı ve İnşaat Kayıt Belgesi gibi evrakların ibrazı gerekmektedir.

Gayrimenkul Yatırımı Vatandaşlık Tutarı Ne Kadar?

Gayrimenkul yatırımı ile vatandaşlık kazanabilmek için minimum 250.000 ABD Doları tutarında yatırım yapılması gerekmektedir. Bu tutar, 2018 yılında yapılan değişiklikle 1 milyon ABD Dolarından düşürülmüş ve yabancı yatırımcıların ilgisini artırmıştır.

Yatırım tutarının hesaplanmasında Merkez Bankası'nın başvuru tarihi itibarıyla geçerli döviz kuru esas alınmaktadır. Türk Lirası cinsinden yapılan alımlarda, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ABD Doları karşılığı hesaplanır.

Birden fazla gayrimenkul alınması durumunda, toplam tutar 250.000 ABD Dolarını aştığı takdirde şart sağlanmış kabul edilir. Ancak her bir gayrimenkulun ayrı ayrı şerh konulması ve 3 yıl bekletme koşulunun tümü için geçerli olması gerekmektedir.

KDV ve diğer vergilerin yatırım tutarına dahil edilmediği unutulmamalıdır. Net gayrimenkul bedeli üzerinden hesaplama yapılmakta, notary ve tapu harçları gibi masraflar yatırım tutarının içerisinde değerlendirilmemektedir.

Banka Mevduatı ile Vatandaşlık Mümkün Mü?

Banka mevduatı yoluyla vatandaşlık kazanımı için minimum 500.000 ABD Doları tutarında mevduat yatırılması ve bu mevduatın 3 yıl süreyle bankada bekletilmesi gerekmektedir.

Mevduat, Türkiye'de faaliyet gösteren ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) iznine sahip bankalara yatırılmalıdır. Yabancı bankaların Türkiye şubeleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Mevduat türü konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Vadeli hesap, vadesiz hesap veya katılım bankalarındaki katılma hesapları kabul edilmektedir. Önemli olan tutarın sürekli olarak 500.000 ABD Doları seviyesinin altına düşmemesidir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan alınacak belge ile mevduat durumu resmileştirilir. Bu belge, başvuru sürecinde ibraz edilmesi gereken temel evraklar arasında yer almaktadır. Mevduatın 3 yıllık bekleme süresi dolmadan çekilmesi halinde vatandaşlık kazanımı iptal edilebilmektedir.

İstihdam Yoluyla Vatandaşlık Şartları Nedir?

İstihdam yaratarak vatandaşlık kazanımında minimum 50 Türk vatandaşının işe alınması şart koşulmuştur. Bu istihdam, başvuru sahibinin Türkiye'deki şirketi veya ortaklığı vasıtasıyla gerçekleştirilmelidir.

İstihdamın süreklilik arz etmesi ve en az 3 yıl devam etmesi gerekmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre yapılacak değerlendirmede, işçilerin sigortalarının düzenli olarak yatırılması ve primlerinin ödenmiş olması aranmaktadır.

Çalıştırılacak personelin tamamının Türk vatandaşı olması zorunludur. Yabancı uyruklu çalışanlar istihdam sayısına dahil edilmemektedir. Ayrıca çalışanların tam zamanlı çalışması ve asgari ücret seviyesinin altında ücret almaması gereklidir.

İstihdam planının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından onaylanması ve projenin ekonomik gerekçelerinin sunulması da başvuru şartları arasındadır. İstihdamın hangi sektörde yaratılacağı ve sürdürülebilirlik planı detaylı olarak açıklanmalıdır.

Yatırım Vatandaşlığı Süresi Ne Kadar?

Yatırımla vatandaşlık başvuru süresi genellikle 60-90 gün arasında değişmektedir. Bu süre, başvuru dosyasının eksiksiz olması ve güvenlik incelemesinin sorunsuz tamamlanması halinde geçerlidir.

Başvuru süreci ilk olarak İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerine yapılmaktadır. Daha sonra dosya Ankara'daki Genel Müdürlüğe gönderilerek detaylı inceleme başlatılır. Bu aşamada mali durumun kontrolü, güvenlik soruşturması ve yatırımın doğrulanması işlemleri yürütülür.

Karmaşık dosyalarda veya ek belge talep edilen durumlarda süre uzayabilmektedir. Özellikle çok ortaklı şirketler üzerinden yapılan başvurularda veya birden fazla yatırım türünün bir arada bulunduğu dosyalarda değerlendirme süresi 120 güne kadar çıkabilir.

Başvurunun kabul edilmesi halinde vatandaşlık cüzdanı için ayrıca 15-30 günlük süre gerekmektedir. Nüfus cüzdanı çıkarılması ve pasaport başvurusu da bu süreçten sonra mümkün olmaktadır.

Yatırımla Vatandaşlık Aile Fertlerini Kapsar Mı?

Yatırımla vatandaşlık kazanan kişinin aile fertleri de aynı haktan yararlanabilmektedir. Eş ve 18 yaşından küçük çocuklar otomatik olarak vatandaşlık kazanımı kapsamına girmektedir.

Eşin vatandaşlık kazanabilmesi için geçerli bir evlilik belgesinin bulunması ve evlilik birliğinin halen devam ediyor olması gerekmektedir. Boşanma halinde eşin vatandaşlık hakkı sona erer, ancak bu durumun çocukları etkilemediği unutulmamalıdır.

18 yaşını doldurmuş ancak 25 yaşından küçük, bekâr ve öğrenim görmekte olan çocuklar da başvuru kapsamında değerlendirilmektedir. Bu durumda öğrenci belgesi ve bekârlık belgesi ibrazı gerekmektedir.

Aile fertlerinin vatandaşlık kazanımı için ayrı yatırım yapılmasına gerek yoktur. Ana başvuru sahibinin yatırımı, aile fertlerinin tamamı için yeterli kabul edilmektedir. Ancak her aile ferdi için ayrı başvuru dosyası hazırlanması ve güvenlik incelemesinden geçirilmesi zorunludur.

Türk Vatandaşlığı Yatırım Programı Değişti Mi?

Türk vatandaşlığı yatırım programı son yıllarda önemli değişikliklere uğramıştır. En kapsamlı değişiklik 2018 yılında gerçekleştirilen tutar indirimleri olmuştur.

Gayrimenkul yatırımı tutarı 1 milyon ABD Dolarından 250.000 ABD Dolarına, banka mevduatı tutarı ise 3 milyon ABD Dolarından 500.000 ABD Dolarına düşürülmüştür. Bu değişiklikler ile program çok daha erişilebilir hale gelmiştir.

Güncel düzenlemeler ışığında istihdam yaratma şartı da revize edilmiş ve 100 kişilik istihdam şartı 50 kişiye indirilmiştir. Sabit sermaye yatırımı tutarı ise 500.000 ABD Doları seviyesinde korunmuştur.

Program kapsamındaki değişiklikler geriye yürümemektedir. Eski şartlara göre başvuru yapmış ancak henüz sonuçlanmamış dosyalar da yeni şartlara göre değerlendirilmektedir. Bu durum birçok bekleyen başvuru sahibi için avantaj sağlamıştır.

Yakın gelecekte programa ilişkin yeni düzenlemeler öngörülmektedir. Özellikle teknoloji yatırımları ve yeşil enerji projeleri için özel teşvikler ve kolaylıklar getirileceği öngörülmektedir.

Yasal Dayanaklar

Bu makalede atıfta bulunulan mevzuat:

• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (m. 12) - İstisnai yollarla vatandaşlık kazanımı
• 16 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (m. 29-34) - Yatırımla vatandaşlık şartları ve uygulama esasları